Starf SÍK í Eþíópíu
SÍK hefur frá upphafi starfað í mjög nánum tengslum við Misjonssambandet í Noregi (NLM) úti á kristniboðsakrinum en það er stærsta lútherska kristniboðsfélag í heimi. Það hefur auðveldað mjög allt starf íslenskra kristniboða og veitt þeim mikið öryggi. Skömmu eftir að Norðmenn ákváðu að hefja starf í Eþíópíu tókst samkomulag á milli forráðamanna SÍK og NLM um að SÍK mannaði og kostaði starf á einni kristniboðsstöð í Suður-Eþíópíu. Felix Ólafsson og Kristín Guðleifsdóttir, kona hans, fóru þangað árið 1953 fyrst Íslendinga til að hefja starf á meðal Konsóþjóðflokksins. Þau komu fljótlega á fót grunnskóla. Síðar var heilsugæslustöð opnuð. Ingunn Gísladóttir hjúkrunarfræðingur veitti henni forstöðu til margra ára.
Margir kristniboðar hafa starfað á vegum SÍK í Eþíópíu og yrði of langt mál að rekja nöfn þeirra allra og störf. Megináherslan var lögð á Konsó en þegar var að senda fleiri en þörf hefur var fyrir þar „lánaði“ SÍK fólk til annarra starfssvæða NLM í Eþíópíu. Kristniboðarnir hafa unnið við læknis- og hjúkrunarstörf, fjármála- og stjórnunarstörf, neyðar- og þróunarhjálp, kennslu og boðunarstörf í Ómó Rate, Voíto, Gídole, Arba Minch, Sollamó, Robe, Negellí, Waddera og Addis Abeba.
Ávöxtur starfs SÍK í Konsó er kirkja sem í eru um 100 söfnuðir með um 200.000 manns en allur þjóðflokkurinn er talinn vera um hálf milljón. Það er því augljóst að kirkjan hefur mikil áhrif á samfélag Konsómanna og ýmsir lífsfjandsamlegir siðir hafa verið af lagðir eða eru á undanhaldi. Starfinu hefur vaxið svo fiskur um hrygg að heimamenn geta alfarið séð um það. Kristniboðarnir hafa því farið til nýrra svæða í Voitódalnum suðvestur af Konsó. Þar hefur kristniboðsstöð með heilsugæslustöð og grunnskóla verið byggð. Eins hafa íslenskir kristniboðar starfað í Ómó Rate, allra syðst í Eþíópíu, á liðnum árum.
Mekane Yesus
Lútherska kirkjan í Eþíópíu, sem heitir Mekane Yesus (staðurinn þar sem Jesús býr), var stofnuð árið 1959. Þá voru meðlimir hennar um 20.000. Nú eru þeir tæplega 12 miljónir talsins. Engin lúthersk kirkja í heiminum vex jafnhratt. Kirkjan skiptist í á annan tug sýnóda eða biskupsdæma. Íslensku kristniboðarnir hafa aðallega starfað í suður-sýnódunum. Helsta samstarfssýnódan er Central Rift Valley Synod sem stofnuð var í Konsó árið 2022.
Markmið kristniboðsstarfsins hefur alla tíð verið að stofna sjálfstæðar kirkjur sem geta staðið á eigin fótum óháðar aðstoð utan frá. Til þess að ná því markmiði hefur verið lögð áhersla á að efla leikmenn til ábyrgðar og starfa. Í því skyni hafa Biblíuskólar verið starfræktir þar sem efnt er til námskeiða fyrir almennt safnaðarfólk, starfsfólk og sóknarnefndir.
Saga kristniboðsins í Eþíópíu
Upphaf íslensks kristniboðs í Konsó er saga sem lýsir bæði eldmóði og einlægu trausti til þess að Guð leiði veginn. Þegar Norðmenn hófu kristniboð í Eþíópíu árið 1948 – á svæði þar sem Svíar höfðu starfað í nærri átta áratugi – opnuðust nýjar dyr. Þeir settust að í Gídóle eftir erfiðan aðdraganda og fóru árið 1951 að hefja reglulegar ferðir til Konsó, þar sem þeir sáu bæði þörfina og möguleikana fyrir varanlegt starf.
Áhugi Íslendinga kviknar
Árið 1952 fékk norska kristniboðið starfsleyfi í Konsó og á sama tíma á Íslandi höfðu átt sér stað miklar hræringar í kristilegu starfi. Almennur áhugi á kristniboði hafði stóraukist, styrktarstarf vaxið og margir báðu þess að Guð kallaði ungt fólk til kristniboðs út fyrir landsteinana. Nokkrir Íslendingar voru sendir í kristniboðsnám til Oslóar, þar á meðal Bjarni Eyjólfsson.
Árið 1951 fór norski kristniboðinn Vågen í tveggja mánaða ferð til Eþíópíu. Bjarni Eyjólfsson, sem var við nám í Osló, stóð til boða að fara með en gerði það ekki þá. Vågen fékk það hlutverk að meta hvaða svæði í Eþíópíu hentuðu Íslendingum til starfsemi. Í byrjun árs 1952, þegar Vågen var á heimleið, ákvað Bjarni skyndilega að fara út líka. Vågen kom brennandi heim með sögur sem kveiktu eld í allra hjörtum, sérstaklega sögur af Konsó-þjóðflokki í Suður-Eþíópíu.
Þegar Bjarni kom aftur heim til Íslands í mars og hélt hann langan fund með stjórn kristniboðsstarfsins. Þar sagði hann frá Konsó og lagði til að Íslendingar hefðu þar stöð. Hugmyndin fékk strax góðan hljómgrunn. Fljótlega var tekin ákvörðun: Íslendingar skyldu hefja starf í Konsó, í samstarfi við Norðmenn. Í júní 1952 var starfsleyfið formlega í höfn.
Íslensku kristniboðarnir hefja för sína til Konsó
Haustið eftir hófst ferðin. Hópurinn fór með skipi til Englands og dvaldi þar í nokkra mánuði áður en hann hélt áfram til Eþíópíu. 25. september 1953 komu þau til Addis Ababa, og árið sem fylgdi fór í tungumálanám og undirbúning. Í lok október 1954 héldu þau loks til Konsó, yfir erfiða vegi með bíla hlaðna byggingarefni.
Frá fyrstu dögum leituðu margir læknisaðstoðar til þeirra, þó fyrst og fremst Amharar, en Konsómenn voru tregari til treysta þeim. Hræðilegt slys varð á svæðinu (ekki á þeirra vegum) sem tafði uppbyggingu. En þegar sem eftirspurn jókst mikið óskuðu þau eftir Land Rover og hjúkrunarkonu til að aðstoða við starfið. Ákallinu var svarað og þau fengu bílinn skömmu síðar og loforð um komu Ingunnar Gísladóttur.
Þau fóru stutta ferð til Addis og þegar þau sneru aftur til Konsó á nýjum bíl, bjartsýn fyrir framtíðinni, var aðkoman slæm: óveður hafði rifið þak, hús skemmst og búnaði þeirra verið stolið. Þau komu sér fyrir í öðru húsi og starfið fór smám saman að taka á sig skýrari mynd.
Þörfin jókst og loks fengu þau Ingunni sér til aðstoðar. Þau byggðu upp meira starf á svæðinu og fjórir kofar voru reistir á lóðinni: fyrir skólastarf, hjúkrun, kennara og fyrstu drengina sem þau tóku að sér. Út frá þessum einföldu byggingum óx starf sem myndaði ný tengsl við Konsófólk og markaði upphaf íslensks kristniboðs á svæðinu.
Þrjátíu árum síðar var enn starf í Konsó og hafði mikið og blessunarríkt starf verið unnið af kristniboðum og innlendum starfsmönnum. Andstæðingarnir voru margir – en það voru vitnisburðirnir líka.
Starfið í Eþíópíu í dag
Sagan heldur áfram. Síðustu ár hafa kristniboðar starfað í Voito og Omo Rate, þar sem þörfin í dag er mikil. Konsómenn sjálfir hafa sterkt hjarta fyrir kristniboði og í dag styður Kristniboðssambandið menn frá Konsó til kristniboðs í Chat, sem er múslimasvæði. Kirkjan í Konsó stendur nú sjálfstæð og stöðug eftir áralanga uppbyggingu.
Í febrúar 2023 var stofnuð sérstök starfseining (sýnóda) í Konsó, í viðurvist Íslendinga. Þúsundir tóku þátt og upplifðu sterka nærveru heilags anda. Sjö áratugir af kristniboði á svæðinu hefur skilið eftir sig djúp spor.
SÍK styrkir einnig þýðingu Biblíunnar á tungu Tsemaimanna, þjóðflokks í Voitodalnum. Samhliða þýðingunni fer fram lestrarkennsla á móðurmáli þjóðflokksins í fyrsta sinn í sögu þeirra. Einnig er unnið að þýðingu á konsómáli, þar sem Biblían hefur þegar verið þýdd, og lestrarkennslu á móðurmáli fólks á svæðinu
Í Addis Ababa styður SÍK starfið „My Sisters“, sem vinnur að því að koma konum og börnum af götunni, tryggja þeim skólagöngu og skapa nýja framtíð.
Frá fyrstu ferðum Norðmanna til Gídóle, til litlu kofanna í Konsó og yfir í sjálfstæða, blómlega kirkju – saga kristniboðs Íslendinga í Eþíópíu er saga þolgæðis, trúar og lifandi vonar. Hún er enn að skrifast, dag frá degi, í lífi fólks sem heyrir fagnaðarerindið á eigin tungumáli og sér Guð snerta samfélög þeirra á umbreytandi hátt.
